Tips

Wat te doen bij tandongeval?

Handschoenen kunnen tanden redden

Ik hoop dat jullie het nooit nodig zullen hebben maar als het dan toch eens gebeurt, kan je maar beter voorbereid zijn. Misschien kan je iemand uit je omgeving helpen met het juiste advies. Kortom, net als bij EHBO heeft iedereen er baat bij te weten wat te doen bij een tandongeval. De eerste zorgen zijn belangrijk en kunnen het verder genezingsproces beïnvloeden, zowel in positieve als in negatieve zin. Het is dus belangrijk te weten wat je best doet in een bepaalde situatie en ook te weten wat je best niet doet!

Tandongevallen komen het vaakst voor bij kinderen. Dat is logisch. Kinderen moeten spelen en ravotten voor hun ontwikkeling. Kinderen leren door vallen en opstaan, soms echt letterlijk. Het probleem is dat het met het vallen vaak misloopt en dat de mond (en het gebit) dikwijls als  'bumper' fungeert. Een tip die ik jonge ouders hierbij kan geven: Zorg in de wintermaanden zeker voor handschoenen of wanten voor uw kinderen. Zelfs al vriest het niet eens of ligt er geen sneeuw! Bij koude of een hardnekkige wind hebben we altijd de neiging om de handen in de zakken van onze jas te steken. Bij kinderen is dit net zo. Alleen, kinderen staan niet rustig naast elkaar te wachten tot de speeltijd voorbij is. Kinderen moeten kunnen lopen en zich uitleven tijdens de speeltijd na uren concentratie en stilzitten. Een kind dat loopt met de handen in de zakken heeft veel meer kans op tandletsels als het struikelt. Ze kunnen hun evenwicht niet houden of zetten hun handen niet waardoor ze recht op het gezicht vallen! Kapotte knieën en geschaafde handen genezen vrij snel en hebben meestal niet meer nodig dan ontsmetting en een pleister. Voor de tanden ligt dat wat anders. Naai handschoenen desnoods met een touwtje vast aan de jas zodat ze ze niet kwijtspelen wanneer ze toch weer te warm krijgen. Handschoen kunnen tanden redden.

trauma van melktanden

Als het onvermijdelijke dan toch gebeurt. Wat te doen? Allereerst moeten we een onderscheid maken tussen melktanden en definitieve of blijvende tanden. Rond de leeftijd van 6 jaar beginnen de meeste kinderen hun voorste tanden te wisselen. Dus als het kind 5 jaar of jonger is, betreft het hier meestal om melktanden.  Bij een val, slag of stoot is de lip in de meeste gevallen ook gekwetst. De lip bloedt snel en hevig en daardoor raakt het kind soms in paniek. Probeer de bloeding te stelpen met een schone (zak)doek of tissu. Er kan ook zwelling van de lip optreden. Een koude compres in een handdoekgewikkeld kan de zwelling tegen gaan. Indien je geen koude compres bij de hand hebt, kan je een handdoek of zakdoek onder de koude kraan nat maken en dat tegen de lip houden. Als de bloeding gestelpt is, probeer dan te controleren of de tanden nog intact zijn. Als er een melktand verplaatst of gebroken is, ga dan dezelfde dag nog naar de tandarts. Kijk of je het gebroken stuk tand terug vindt. De tandarts kan dit niet meer gebruiken maar het is belangrijke informatie omdat er soms een stukje tand in de lip achterblijft. Hou het koude compres een minstens een kwartier tegen de gekwetste lip.

Indien de melktand uitgeslagen is, is het belangrijk dat je de melktand NIET zelf terug op zijn plaats probeert te duwen. Bij het terugplaatsen van een melktand bestaat het risico dat de onderliggende kiem van de definitieve tand beschadigd wordt. De tandarts kan hierover het best oordelen. Neem de uitgeslagen tand wel mee naar de tandarts. Soms lijkt het of de tand afgebroken is, maar meestal is de wortel van de tand al korter geworden doordat de nieuwe blijvende tand al aan het duwen is. Bij twijfel contacteert u best uw tandarts.

Indien het kind bij de val een slag kreeg tegen de onderkant van de kin, is het mogelijk dat de kiezen met een grote kracht tegen elkaar geklapt worden. Dit kan ook breuken in de achterste melkkiezen tot gevolg hebben. Soms zat de tong tussen de tanden en gaat die heel erg bloeden. Spoelen (of drinken als spoelen nog niet lukt) met koud water is het eerste wat je kan doen. En natuurlijk een koude compres op de kwetste zone van de kin. Laat bij twijfel de tanden ook zeker nakijken door de tandarts.

trauma van blijvende tanden

Bij kinderen van 6 jaar of ouder, die al gewisseld hebben, staan de blijvende tanden net in de 'bumperzone'. Ook volwassenen kunnen door een val of een slag op de tanden een tandletsel oplopen. Blijf in de eerste plaats kalm, de meeste tanden kunnen gered worden met de juiste eerste hulp. Ook wanneer er geen zichtbare beschadigingen zijn is het raadzaam om na een val of stoot het gebit te laten controleren door de tandarts. Zeker als je het gevoel hebt dat je tanden niet meer goed op elkaar passen of als toebijten pijnlijk is. Indien de tanden pijnlijk of gevoelig blijven tijdens het eten gedurende meerdere dagen, is het raadzaam naar de tandarts te gaan.

 Indien er een letsel is aan de blijvende tanden maakt me onderscheid in volgende gevallen:

  • de tand is verplaatst: Probeer de tand met een zachte druk weer op zijn plaats te krijgen. Ga dezelfde dag naar de tandarts.
  • de tand is gebroken: Ga dezelfde dag nog naar de tandarts. De tand moet zo snel mogelijk afgesloten worden om infectie te voorkomen. Indien je het gebroken stukje tand vindt kan het nuttig zijn dit mee te nemen naar de tandarts.
  • de tand is uitgeslagen: Als de tand volledig eruit is, neem de tand bij de kroon vast, nooit bij de wortel. Als de tand op de grond gevaleen is of zichtbaar vuil is kan je hem kort afspoelen met wat water of melk maar zeker niet wrijven! Plaats de tand DIRECT terug in de holte en bij t dicht op een zuivere katoenen zakdoek. Indien dit niet lukt doordat de gevallen persoon niet kalm genoeg is, je de tand niet direct kunt terugvinden of de tand beschadigd is, bewaar de tand dan in een potje met melk. Zeker niet droog bewaren of in een zakdoek plooien! En ga in beide gevallen onmiddellijk naar de dichtbijzijnde tandarts. !Elke minuut telt!

OP WEEKENDS EN FEESTDAGEN KAN U TERECHT BIJ DE WACHTDIENST TANDARTS OP HET NUMMER 0903 399 69 (van 9u00 tot 18u00)

Voorkomen is beter dan genezen

Bij het beoefenen van contactsporten (hockey, boksen, rugby, basketbal,...) is het verstandig een gebitsbeschermer te dragen.

Er bestaan verschillende soorten mondbescherming:

  1. een voorgevormde direct bruikbare mondbeschermer: deze koop je kant en klaar, is niet persoonlijk aanpasbaar, wordt op zijn plaatsgehouden door te bijten en is het goedkoopst.
  2. een 'Boil an Bite' beschermer: deze wordt zacht in warm water en zo kan de pasvorm aangepast worden. Lees goed de gebruiksaanwijzing!
  3. een volledig op maat gemaakte gebitbeschermer: kan enkel bij de tandarts vervaardigd worden. voor een optimale pasvorm en meer comfort wordt de beschermer volledig op maat van jouw gebit gemaakt en is daardoor natuurlijk ook duurder.
Wat te doen bij tandongeval?