Tips

Verschil elektrisch poetsen en poetsen met handtandenborstel

Is tanden poetsen met elektrische tandenborstel écht beter?

Dat is een vraag die we als tandarts heel vaak te horen krijgen: Is poetsen met een elektrische tandenborstel écht beter?

Het antwoord is echter niet zo eenvoudig om de simpele reden dat je met een gewone handtandenborstel (in theorie) even goed kan poetsen. Het is dus niet voor iedereen nodig om over te schakelen op elektrisch poetsen. Manueel poetsen vraagt echter wel een zekere handigheid en zelfdiscipline om tot een goed en constant resultaat te komen.

Een elektrische tandenborstel heeft wel duidelijk een aantal voordelen.

1. De roterende kop maakt snellere bewegingen dan we manueel zelf kunnen dus in de zelfde tijdspanne poetst een elektrische tandenborstel (met rond kopje) grondiger dan een manuele tandenborstel.

2. Ik raad een elektrische tandenborstel wel aan bij personen die te hard poetsen. Te veel druk uitoefenen bij het poetsen of het gebruik van een te harde tandenborstel kan schade aan de tanden en het tandvlees brengen met gevoelige tanden of geïrriteerd tandvlees tot gevolg. Onderzoek toont aan dat bij manueel poetsen er gemiddeld 100 gram meer druk wordt uitgeoefend dan bij electrisch poetsen. Bovendien hebben de laatste generatie elektrische tandenborstels en verkliklampje wanneer er te veel druk wordt uitgeoefend op de borstelkop.

3. Een bijkomend voordeel van overschakelen op elektrisch poetsen is dat het een heel andere handeling vraagt en dat men zich een nieuwe poetsgewoonte moet aanleren. Dit is vooral interessant als men een verkeerde poetsmethode gewoon is. Een veel voorkomende fout is dat men poetst met de tanden op elkaar en daarbij een schrobbende beweging maakt van voor naar achter en omgekeerd. Hierdoor komen de borstelharen loodrecht op het tandoppervlak te staan en dit kan schadelijk zijn voor zowel  het glazuur als voor het tandvlees.  Eigenlijk moet je de haartjes van de borstel zelf het werk laten doen terwijl je kleine cirkelvormige bewegingen maakt, zonder echt te schrobben. Eerder zoals je schoenen poetst en niet zoals je een vloer schrobt. Bij elektrisch poetsen maakt de borstelkop zelf de poetsbeweging en moet men er enkel oog voor hebben dat alle tanden en elk oppervlak van de tand gepoetst wordt. Dit kan interessant zijn om zich een nieuwe poetsgewoonte aan te nemen want poetsen is dikwijls een gewoonte waar we niet meer bij nadenken en bijgevolg is een verkeerde poetsmethode ook moeilijk af te leren. Het overschakelen naar een elektrische tandenborstel kan hierbij nuttig zijn omdat dan zowiezo overgeschakeld moet worden naar een nieuwe manier van poetsen.

3. Moeilijk bereikbare plaatsen kunnen meestal beter gepoetst worden met een elektrische tandenborstel omdat het ronde borstelkopje kleiner is. Ik denk hierbij vooral aan:

  • Kiezen achteraan in de mond met in het bijzonder de wijsheidstanden. Deze kunnen zo ver naar achter staan (in Nederland spreekt men van "ver"-"stand"s-kiezen) dat je er met een manuele borstel niet bij kan of dat je omwille van de poetsbeweging te ver in de keel komt met kokhalsneigingen tot gevolg. Met een elektrische tandeborstel kan je zelfs de achterkant van de laatste tand poetsen door met het kopje van de buitenkant naar de binnenkant van de tand te bewegen terwijl de borstelkop zelf de roterende beweging maakt; zonder kokhalsneigingen!
  • De achterkant van de onderste snijtanden is ook zo'n moeilijk bereikbare plaats. Op deze plaatst vormt zich ook snel tandsteen. Mensen die overschakelen op elektrisch poetsen merken dikwijls een verminderde tandsteenvorming doordat er grondiger gepoetst kan worden. Om hier manueel goed te poetsen dient de tandenborstel al vertikaal gehouden te worden en dan is het dikwijls nog moeilijk om een poestbeweging te kunnen maken. Daarbij komt ook nog eens dat de onderfronttanden dikwijls wat over elkaar staan wat het poetsen nog meer bemoeilijkt. Een elektrische tandenborstel kan hier ook een meerwaarde zijn.
  • Ook bij alleenstaande tanden (dus als de buurtanden ontbreken of verwijderd zijn) is een elektrische tandenborstel handig omdat men dan gemakkelijk rondom rond de tand kan poetsen omwille van het kleine kopje.
  • Nog moeilijk bereikbare plaatsen zijn de rand tegen het tandvlees (belangrijk ter voorkoming van tandvleesontsteking) en de ruimtes tussen de tanden (meest voorkomende plaats van beginnende cariës) Hierbij helpt vooral het feit dat je beter kan zien waar je poetst en meer gericht kan poetsen op gekende moeilijke plaatsen. Uiteraard blijft tussen de tanden poetsen met flossdraad, interdentale rager of tandenstoker noodzakelijk.

4. Motorische beperkingen kunnen een goede mondhygiëne ook in de weg staan. Ik denk hierbij niet alleen aan personen met een handicap maar ook reuma-patiënten, kinderen of personen met stoornissen van fijne motoriek. Ook indien deze personen hulp nodig hebben bij het poetsen is het voor de begeleider handiger om te poetsen met een elektrische tandenborstel bij een ander persoon omdat men beter kan zien wat men doet.

Juiste poetsmethode

De juiste poetsmethode (zowel elektrisch als manueel) bestaat erin de mond te openen en de tanden per kaak te poetsen. Je begint aan een kant van de bovenkaak achteraan en werkt de tandenboog volledig af, tand per tand, tot aan de laatste tand aan de andere kant. Eerst aan de buitenkant, daarna aan de binnenkant weer terug naar de kant waar je gestart bent. Herhaal dit nu nog eens voor de onderkaak. Belangrijk hierbij is ook de positionering van de tandenborstel: De haartjes van de borstelkop moeten een hoek van 45° vormen met het tandoppervlak naar het tandvlees toe. Dan onder lichte druk de borstel bewegen in kleine cirkels. Bij een elektrische tandenborstel maakt de borstelkop zelf de bewegingen dus die moet je gewoon enkele seconden per tand onder lichte druk tegen het tandoppervlak houden maar blijf de hoek van 45° respecteren! Daarna kan je nog eens extra over de kauwvlakken poetsen maar als je onder een hoek van 45° gepoetst hebt, heb je normaal gezien ook de kauwvlakken meegepoetst.

ook voor kinderen?

Zodra kinderen een tandenborstel kunnen vasthouden, kunnen ze ook elektrisch poetsen. Het kan bijdragen aan de motivatie om het gebit goed te verzorgen. Dikwijls is de timer al een groot hulpmiddel om zeker lang genoeg te poetsen. Met de elektrische tandenborstel kunnen ouders makkelijk en goed napoetsen. Begeleid uw kind bij het tandenpoetsen totdat het tien jaar oud is. Dit geldt zowel voor elektrische als gewone tandenborstels. Sommige kinderen houden niet van de trillingen die het roterend borsteltje voorbrengt. Speciale elektrische tandeborstels voor kinderen produceren minder trillingen maar roteren dan ook niet zo snel waardoor het moeilijk kan zijn om hardnekkige verkleuringen weg te krijgen.

enkele nadelen

  • Zoals eerder vermeld, vinden sommige mensen de trillingen die een elektrische tandenborstel voortbrengt vervelend of storend. Dit is echter persoonlijk en kan een reden zijn waarom men met een manuele tandenborstel blijft poetsen. Er bestaan evenwel verschillende types elektrische tandenborstels en de trillingsgraad kan erg verschillen. Hierover vraagt u best persoonlijk advies bij uw tandarts.
  • Een vaker gehoorde klacht is dat een elektrische tandeborstel de speekselproductie bevordert en dat het poetsen dan zo'n knoeiboel wordt! Dit kan ik alleen maar bevestigen en mijn advies is: laat het speeksel maar lopen, over de tandenborstel, in de wasbak en spoel na het poetsen de tandenborstel in zijn geheel goed af en plaats het borstelkopje zodat het kan drogen aan de lucht. De elektrische tandenborstel is waterdicht en mag dus volledig afgespoeld worden, kan zelfs onder de douche gebruikt worden maar dat vind ik persoonlijk niet zo handig. Het is toch het handigst wanneer je een spiegel hebt om te controleren of je de borstelkop goed tegen de rand van het tandvlees plaatst. Rondlopen tijdens het poetsen is bovendien steeds af te raden want als je struikelt is de kans dat de tandenborstel (elektrisch of niet) je keel of tandvlees kwetst vrij groot.
  • Het is heel belangrijk dat je op de juiste manier poetst met een elektrische tandenborstel en dat je dus niet nog eens extra mee gaat schrobben. Als je deze gewoonte moeilijk kan afleren, kan je beter bij een manuele tandenborstel blijven anders ga je meer schade aan je tanden en tandvlees toebrengen.

Persoonlijk advies

Er bestaan nog verschillende hulpmiddelen voor specifieke situaties, maar die hier allemaal uit de doeken doen, zou ons te ver leiden. Als je nog vragen hebt, of problemen ondervindt bij het tanden poetsen, twijfel niet om mij of je eigen tandarts te contacteren. Samen kunnen we zoeken naar een oplossing voor jouw specifieke vraag.

 

 

Verschil elektrisch poetsen en poetsen met handtandenborstel